Voor u ligt de begroting 2027, de eerste begroting van deze bestuursperiode. Hiermee vertalen we de ambities uit het coalitieakkoord “Goed voor elkaar, dichtbij en daadkrachtig ” naar concrete plannen. In deze beschouwing leggen we de nadruk op een aantal belangrijke ontwikkelingen en keuzes. De begroting geeft per programma een verdere toelichting op onze ambities en wat we in 2027 willen bereiken. We willen daarbij niet alleen dichtbij zijn, maar ook laten zien dat we keuzes maken en plannen daadwerkelijk tot uitvoering brengen.
Voortbouwen op de kracht van Hardenberg
We bouwen voort op een sterke basis. De kracht van Hardenberg zit in onze 29 steden, dorpen en wijken en vooral in de mensen die daar wonen, werken en ondernemen. In betrokken inwoners, een rijk verenigingsleven en ondernemende bedrijven. Iedere kern heeft daarbij een eigen karakter en eigen kwaliteiten. Ook onze ruimte, het landschap en de combinatie van wonen, werken en recreëren dragen bij aan de kwaliteit van Hardenberg.
Die kwaliteiten willen we behouden én verder versterken. Want Hardenberg groeit, heeft ambitie en de wereld om ons heen verandert. Dat biedt kansen, maar stelt ons ook voor nieuwe opgaven en keuzes.
Sterke en vitale kernen waarin het goed wonen en leven is
Rond 2030 verwachten we ongeveer 70.000 inwoners. Dat geeft energie en biedt volop kansen om onze gemeente verder te versterken. Groei is daarbij geen doel op zichzelf. Bij groei hoort vooral het behouden en toevoegen van kwaliteit. Onze ambitie is dat onze steden, dorpen en wijken ook in de toekomst sterke en vitale plekken zijn waar het goed wonen en leven is.
Een sterke en vitale kern begint bij de mensen die er wonen. We willen dat inwoners mee kunnen doen, naar elkaar omkijken en dat hulp dichtbij is als het nodig. Daarvoor is het belangrijk dat in de kernen voldoende mogelijkheden zijn om elkaar te ontmoeten. Dat kan bijvoorbeeld in een buurthuis, buurtkamer of een andere passende ontmoetingsplek.
Ook in de kernen hebben we bijzondere aandacht voor onze jeugd, zodat zij gezond en kansrijk kunnen opgroeien. Daarvoor zijn voorzieningen als het onderwijs, sport en cultuur extra belangrijk. Deze voorzieningen hebben soms een functie voor meerdere kernen samen of een groter gebied. Daarom dragen we soms bij aan zwembaden, sportvoorzieningen en evenementen. We kijken steeds naar wat inwoners nodig hebben en op welke plek een voorziening het beste tot zijn recht komt.
We werken aan gezonde en aantrekkelijke kernen. Daarom nemen we groen, gezondheid en de kwaliteit van de leefomgeving vanaf het begin mee in nieuwe ontwikkelingen.
Om onze kernen vitaal te houden, zijn ook voldoende en passende woningen nodig. Woningbouw maken we in alle kernen mogelijk, op een schaal die past bij de kern en de lokale behoefte. We blijven doorbouwen voor verschillende doelgroepen. Daarbij kijken we ook naar nieuwe woonvormen en woningtypen. We kijken nu al vooruit naar wat op langere termijn nodig is, zodat er ook woningen zijn voor de nieuwe generatie.
Veiligheid is de basis voor een goed leven in de gemeente Hardenberg. We versterken ook de weerbaarheid van onze inwoners, ondernemers, organisaties, zodat zijweten wat zij kunnen doen als dat nodig is. Daarom investeren we onder andere in maatschappelijke en digitale weerbaarheid, de voorbereiding op crises en de aanpak van ondermijning.
Iedere kern doet ertoe
Onze 29 kernen verschillen in omvang, karakter en behoeften. Ook de vraagstukken en initiatieven die er spelen verschillen. Dat vraagt van ons dat we goed weten wat er lokaal speelt en niet overal automatisch voor dezelfde aanpak kiezen. We kijken naar wat er in een kern nodig is en wat daar past.
De kracht van Hardenberg zit bij de mensen in onze kernen. Daarom werken we samen met de mensen die onze kernen het beste kennen: de mensen die er wonen, werken of ondernemen. Ook Plaatselijke Belangen, verenigingen en maatschappelijke organisaties kennen hun omgeving goed. We betrekken hen tijdig bij ontwikkelingen en keuzes die hen raken en zijn duidelijk over wat wel en niet kan. Daarbij kijken we steeds wie welke rol kan spelen: wat kunnen inwoners, ondernemers en verenigingen zelf, waar is de gemeente aan zet en wat kunnen we samen doen?
Dichtbij zijn betekent dat we zichtbaar en aanspreekbaar zijn, maar vooral ook dat inwoners en ondernemers in hun eigen omgeving merken dat er iets gebeurt. Soms gaat het om een grote ontwikkeling of voorziening, soms om een verbetering in de openbare ruimte, veiligheid of bereikbaarheid. Met wijkscans brengen we in beeld wat er in de kernen beter of anders kan. Het kan ook gaan om een initiatief uit de kern dat met wat hulp of een bijdrage van de gemeente van de grond komt, of om een melding die we daadkrachtig oplossen.
Investeren is vooruitzien
De opgaven waar we voor staan, hangen met elkaar samen. Wonen, gezondheid, onderwijs, bereikbaarheid, economie, voorzieningen en leefbaarheid kunnen we niet los van elkaar zien. We kiezen daarom voor investeringen die meerdere doelen dienen. We kijken naar wat ze opleveren en wat we ermee in beweging kunnen brengen. Zodat ze bijdragen aan sterke en vitale kernen en daarmee aan de kwaliteit van leven.
Een investering in een gebouw, sportvoorziening of openbare ruimte kan bijvoorbeeld bijdragen aan ontmoeting, gezondheid, kansen voor jongeren en de vitaliteit van een kern. Ook investeren in jeugd en preventie gaat niet alleen over ondersteuning nu. Het gaat over gezond en kansrijk opgroeien én over het voorkomen van zwaardere ondersteuning later. Zo maken we met één euro op meerdere manieren het verschil.
We kijken ook verder vooruit. Wat we vandaag realiseren, moet niet alleen een oplossing zijn voor nu, maar waar mogelijk ook bijdragen aan wat Hardenberg over tien of vijftien jaar nodig heeft. Soms kiezen we bewust voor een grotere investering, omdat die veel oplevert of andere ontwikkelingen in beweging brengt. Op een andere plek kan juist een kleinere of andere oplossing meer opleveren. Dat zien we terug in grote ontwikkelingen als Theater De Voorveghter, het stationsgebied en sportpark De Boekweit. Maar ook in investeringen in kindcentra.
Samen maken we Hardenberg sterker
De opgaven waar we voor staan, kunnen en willen we niet alleen oplossen. Daarom werken we samen met inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties én met andere gemeenten, provincie, Rijk en andere partners. Voor opgaven als woningbouw, economie, bereikbaarheid, onderwijs, zorg en veiligheid kijken we daarbij ook over onze gemeentegrenzen heen. Onze ligging tussen in de regio Zwolle tussen Drenthe en Twente biedt kansen om samen meer voor elkaar te krijgen.
Samenwerken begint ook bij onszelf. De opgaven die we in deze begroting beschrijven, raken vaak meerdere beleidsterreinen tegelijk. Dat vraagt van onze organisatie dat we over grenzen heen kijken en kennis en expertise bij elkaar brengen. We willen een organisatie zijn die weet wat er in de samenleving speelt, kansen ziet en helpt om plannen mogelijk te maken.
Wat belangrijk is voor Hardenberg, bepalen we niet vanuit het gemeentehuis. Het begint bij de mensen die er wonen, werken en ondernemen. Door te weten wat er speelt, goed te luisteren en verschillende belangen af te wegen, maken we samen de keuzes die voor Hardenberg het verschil maken.